O
Hé Rafal, thanks dat je even tijd hebt. Ik moet voor mijn opleiding een interview doen met een rolmodel. Jij leek mij daar eigenlijk heel geschikt voor, omdat je al lang onderneemt en actief bent in zowel Polen als Nederland. Is goed als ik je een paar vragen stel?
R
Ja natuurlijk, geen probleem. Stuur maar door. Antwoord gewoon via app, is makkelijk.
O
Top, dank je wel. Eerste vraag: hoe was jouw studieloopbaan? Welke opleiding heb je gedaan en was dat later belangrijk voor wat je nu doet?
R
Vooral praktisch geleerd, niet alleen uit boeken. Opleiding gaf basis, maar belangrijkste was nieuwsgierig zijn en werk willen begrijpen. Op school leer je iets, maar in echte business leer je meer. Nooit denken: ik weet alles al. Blijven leren, anders sta je stil.
O
Dus je opleiding was handig, maar vooral leren in de praktijk heeft je echt verder gebracht?
R
Ja precies. School belangrijk, maar praktijk geeft gevoel voor mensen, geld, risico. Leer je niet uit theorie. Beide nodig. Alleen theorie is te weinig, alleen praktijk ook. Samen is best.
O
Hoe ben je eigenlijk tot je plek in het werkveld gekomen? Je doet dingen in Polen én Nederland, dus dat lijkt me best een bijzondere route.
R
Was niet in één keer. Eerst hard werken, veel proberen, fouten maken, opnieuw beginnen. Begonnen met kansen zien waar anderen niet kijken. Later kwam import, export, andere bedrijven. Stap voor stap opbouwen. Niet alles gepland, maar moet klaar zijn als kans komt.
O
Dat klinkt wel echt als ondernemen. Was dat ook iets wat je altijd al wilde?
R
Ja ergens wel. Wilde niet alleen ergens werken en wachten op wat anderen zeggen. Zelf beslissingen nemen. Soms zwaar, maar geeft vrijheid. Vrijheid is belangrijk voor mij. Bedrijven in verschillende landen vraagt flexibiliteit. Kan niet alles op zelfde manier doen.
O
Wat doe je nu precies? Als je het in een paar zinnen moet uitleggen: wat is jouw rol en wat zijn jouw taken?
R
Nu vooral ondernemen, organiseren, schakelen tussen bedrijven. Handel, afspraken, kansen zoeken, contact klanten en partners. Zorgen dat dingen echt gebeuren. Bij export en import alles goed regelen, anders gaat mis. Karton, kozijnen: denken aan kwaliteit, planning, betrouwbaar zijn.
O
Dus eigenlijk ben je niet alleen baas, maar ook een soort regelaar, netwerker en probleemoplosser?
R
Ja precies, beste uitleg. Ondernemer is niet alleen zeggen dat je bedrijf hebt. Je moet zorgen dat het werkt. Mensen denken is mooi, maar is veel verantwoordelijkheid.
"Gewoon beginnen. Niet wachten tot alles perfect is. Jongeren wachten vaak te lang, bang voor fouten. Fouten horen erbij. Kansen komen via mensen, niet via papier."
O
Welke kennis en vaardigheden heb je echt nodig voor jouw werk?
R
Goed communiceren, met verschillende landen. Overzicht, plannen, onderhandelen, niet snel paniek. Kansen herkennen en durven beslissen. Te lang twijfelen is te laat. En eerlijk zijn. Vertrouwen heel belangrijk in business. Zonder vertrouwen werk je niet lang samen.
O
Dus taal, cultuur, plannen en vertrouwen zijn echt belangrijk?
R
Ja, heel belangrijk. En doorzetten. Soms loopt niet zoals je wil, dan niet opgeven. Oplossing zoeken. Dat is belangrijkste skill.
O
Welke tips zou je studenten van nu geven die later ook iets in ondernemen of internationaal werken willen doen?
R
Gewoon beginnen. Niet wachten tot alles perfect is. Jongeren wachten te lang, bang voor fouten. Fouten horen erbij. Werk aan discipline, leer communiceren, niet bang om onderaan te beginnen. En bouw relaties. Kansen komen via mensen, niet papier.
O
Dus vooral niet te lang twijfelen en gewoon ervaring opdoen?
R
Ja zeker. En wees betrouwbaar. Als je iets zegt, moet je doen. Klinkt simpel, maar maakt verschil. Mensen onthouden of je afspraken nakomt.
O
Wat zou je studenten van nu afraden bij het zoeken naar wat bij ze past?
R
Afraden alleen kiezen wat op papier goed klinkt. Soms lijkt leuk, maar past niet bij karakter. Niet te snel opgeven als moeilijk is. Veel stoppen net voordat het interessant wordt. Ook niet alleen voor geld kiezen. Werk dat niet past, hou je niet vol.
O
Dat snap ik wel. Nog een paar extra dingen, mag dat? Ik moet ook wat andere onderwerpen bespreken.
R
Ja natuurlijk, stuur maar.
O
Wat is volgens jou het grootste verschil tussen ondernemen in Polen en in Nederland?
R
Nederland vaak iets gestructureerder, directer in communicatie. Polen soms anders, afhankelijk van situatie en mensen. Maar beide landen: vertrouwen, kwaliteit, snelheid belangrijk. Moet weten hoe praten en afspraken maken. Overal nodig, alleen stijl is anders.
O
En hoe ga je om met druk of stress?
R
Rust bewaren. Als jij stress laat zien, neemt team over. Zelf eerst helder denken. Problemen in stukken breken. Niet alles tegelijk. Eerst belangrijkste oplossen, dan rest. Helpt veel.
O
Wat vind jij belangrijk in jonge mensen die bij je willen werken?
R
Houding. Eerst houding, dan pas ervaring. Kan niet direct alles weten, is normaal. Maar als wil leren, netjes is, verantwoordelijkheid neemt en niet klaagt, is veel waard. Liever inzet dan perfecte papieren.
O
Laatste vraag: wat zou je zelf zeggen dat jouw sterkste eigenschap is?
R
Kansen zien en niet stilstaan. Probeer altijd bouwen, verbeteren. Geef niet snel op. Als ik ga, dan ga ik. Soms vallen en opstaan, maar dat is ondernemen.
O
Thanks man, echt handig dit. Ik denk dat dit mij ook wel helpt voor mijn eigen studie en keuzes voor later.
R
Graag gedaan. Blijven kijken wat bij jou past. Niet alleen wat slim lijkt, maar wat je echt kan volhouden. Dat is belangrijkste.